دست‌نوشته دریانورد عمانی در یونسکو به ثبت رسید

«النونیة الکبرى»، شاهکار مکتوب دریانورد نامدار عمانی، شهاب‌الدین احمد بن ماجد، روز گذشته به عنوان دومین اثر عمانی در فهرست حافظه جهانی یونسکو به ثبت رسید.

این اثر که از معتبرترین منابع علوم دریانوردی در قرون وسطی محسوب می‌شود، شرحی علمی، دقیق و منحصربه‌فرد از روش‌های ناوبری، مسیرهای دریایی کهن، تکنیک‌های هدایت کشتی و شناخت محیط‌های آبی ارائه می‌دهد. بن ماجد در این دست‌نوشته، نه‌تنها مناطق دریایی سنتی را طبقه‌بندی کرده، بلکه هفت منطقه جدید دریایی در نیم‌کره جنوبی را نیز به طبقه‌بندی‌های جغرافیایی آن دوران افزوده است.

وزارت فرهنگ، ورزش و جوانان عمان، نسخه اصلی این اثر را در اختیار دارد. در این اثر، علاوه بر اطلاعات فنی دریانوردی، مشاهداتی از جوامع ساحلی، توصیفاتی از جانداران دریایی مانند نهنگ‌ها و مرجان‌ها، و نکاتی درباره روش‌های لنگر انداختن کشتی‌ها آمده است که آن را به سندی زنده و بی‌بدیل از میراث دریایی بشری تبدیل می‌کند.

احمد بن ماجد که در سال ۱۴۲۱ میلادی در سواحل عمان به دنیا آمد، از رأس‌الحد به عنوان نقطه آغاز سفرهای دریایی‌اش استفاده می‌کرد و به توسعه «ابره مغناطیسی» (نسخه اولیه قطب‌نما) شهرت دارد. او بیش از ۴۰ اثر علمی در زمینه علوم دریایی نگاشته که «النونیة الکبری» درخشان‌ترین آن‌هاست.

پیش از این، در سال ۲۰۱۷، عمان موفق شده بود دست‌نوشته «معدن الأسرار في علم البحار» از ناصر بن علی الخضوری را نیز در فهرست حافظه جهانی یونسکو ثبت کند. با این اقدام، عمان به یکی از کشورهای پیشرو در حفظ میراث دریایی مکتوب در سطح بین‌المللی بدل شده است.

یونسکو، برنامه حافظه جهانی را در سال ۱۹۹۲ با هدف حفاظت از میراث مستند بشری از نابودی و فراموشی راه‌اندازی کرد. ثبت «النونیة الکبرى» در این فهرست، گامی مهم در تثبیت جایگاه عمان به عنوان یکی از قطب‌های تاریخی دانش و فرهنگ دریایی جهان است.