کشورهای خاورمیانه شامل عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، عمان، کویت، بحرین، ایران و دیگر کشورهای منطقه، با تاریخ غنی، فرهنگهای متنوع و توسعه سریع، یک بازگشت فوقالعاده در بخش گردشگری را به نمایش گذاشتهاند. در هفت ماه نخست سال ۲۰۲۴، ورود گردشگران بینالمللی به این منطقه نسبت به دوره مشابه در سال ۲۰۱۹، ۲۶ درصد افزایش یافته است، که نشاندهنده رشد سریع منطقه خاورمیانه به عنوان پیشرو در جذب گردشگران در جهان است. این جهش، نشانگر بازیابی قابلتوجهی است و اعتماد روزافزون گردشگران بینالمللی به این مقصدها را نشان میدهد.
ورود گردشگران بینالمللی در کشورهای منتخب خاورمیانه (میلیون نفر)
| سال | عربستان سعودی | امارات متحده عربی | قطر | عمان |
|---|---|---|---|---|
| 2022 | 15.0 | 21.0 | 3.5 | 2.0 |
| 2023 | 17.5 | 23.0 | 4.0 | 2.5 |
| 2024 | 20.0 | 25.0 | 4.5 | 3.0 |
در سال ۲۰۲۴، بخش سفر و گردشگری جهانی توانست به سطح پیش از همهگیری نزدیک شود و با ورود ۹۶ درصدی گردشگران بینالمللی نسبت به سال ۲۰۱۹ در هفت ماه نخست، عملکرد خود را بهخوبی نشان دهد. تقاضای قوی در اروپا و بازگشایی مقاصد آسیایی، نقش بسزایی در این رشد ایفا کردند. بر اساس آخرین گزارش سازمان جهانی گردشگری سازمان ملل متحد (UNWTO)، حدود ۷۹۰ میلیون گردشگر بینالمللی در بازه زمانی ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۴ سفر کردهاند، که نشاندهنده ۱۱ درصد افزایش نسبت به سال قبل و تنها ۴ درصد کمتر از سال ۲۰۱۹ است.
عوامل مؤثر بر رشد گردشگری خاورمیانه
۱. عربستان سعودی: با اجرای برنامه چشمانداز ۲۰۳۰ و تمرکز بر توسعه بخش گردشگری و کاهش وابستگی به نفت، این کشور توانسته است با معرفی ویزای توریستی در سال ۲۰۱۹ و کمپینهای بازاریابی گسترده، به یک مقصد جذاب برای گردشگران تبدیل شود.
۲. امارات متحده عربی: دبی و ابوظبی همچنان جاذبههای اصلی برای گردشگران بینالمللی هستند. اکسپو ۲۰۲۰ دبی که به دلیل همهگیری تا ۲۰۲۱ ادامه داشت، نقشی کلیدی در احیای صنعت گردشگری ایفا کرد.
- قطر: برگزاری جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ به عنوان یک رویداد تاریخی، زمینهای برای جذب گردشگران بیشتر به قطر فراهم کرد. سرمایهگذاری در زیرساختهای گردشگری، موقعیت قطر را به عنوان یک مقصد سالانه تثبیت کرده است.
۴. عمان: تمرکز عمان بر اکوتوریسم و گردشگری فرهنگی، گردشگرانی را که به دنبال تجربههای پایدار و اصیل هستند، به سوی خود جذب کرده است.
۵. کویت: کویت با توسعه سرمایهگذاری در موزهها، گالریهای هنری و تئاتر، در زمینه گردشگری فرهنگی پیشرفتهای چشمگیری داشته است.
۶. بحرین: تسهیل سیاستهای صدور ویزا و ترویج رویدادهایی مانند مسابقات فرمول ۱ بحرین، منجر به افزایش ورود گردشگران به این کشور شده است.
۷. ایران: با وجود چالشهای ژئوپلیتیکی، ایران با توجه به آثار باستانی و فرهنگ غنی، همچنان توانسته است گردشگرانی را جذب کند.
نقش خطوط هوایی در افزایش دسترسی به خاورمیانه
| خطوط هوایی | اروپا | آمریکا | آسیا |
|---|---|---|---|
| Emirates | لندن، پاریس، فرانکفورت | نیویورک، لسآنجلس، شیکاگو | پکن، توکیو، بمبئی |
| Qatar Airways | لندن، مادرید، میلان | شیکاگو، دالاس، میامی | بانکوک، کوالالامپور، سنگاپور |
| Etihad Airways | لندن، منچستر، زوریخ | نیویورک، واشنگتن، شیکاگو | مانیل، جاکارتا، سئول |
| Saudi Arabian Airlines | پاریس، فرانکفورت، میلان | لسآنجلس، نیویورک، واشنگتن | جاکارتا، کوالالامپور، مانیل |
| Turkish Airlines | آمستردام، بارسلون، کپنهاگ | بوستون، سانفرانسیسکو، میامی | هنگکنگ، جاکارتا، توکیو |
| Oman Air | لندن، پاریس، فرانکفورت | نیویورک، بوستون | بانکوک، کوالالامپور، سنگاپور |
دلایل اصلی این رشد گردشگری عبارتاند از:
- افزایش ارتباطات هوایی: مسیرها و ظرفیتهای پروازی گستردهتر، دسترسی به منطقه را بهبود بخشیدهاند.
- سرمایهگذاری در زیرساختها: سرمایهگذاریهای بزرگ در هتلها، استراحتگاهها و جاذبههای گردشگری، تجربه گردشگران را بهبود دادهاند.
- تحول دیجیتالی: بهکارگیری فناوریهای دیجیتال در صدور ویزا و خدمات گردشگری، سفر به منطقه را سادهتر و جذابتر کرده است.
- رویدادها و جشنوارههای فرهنگی: تقویم پربار از رویدادها و جشنوارهها، گردشگران را به خاورمیانه جذب کرده است.
این رشد ۲۶ درصدی در ورود گردشگران بینالمللی به خاورمیانه، نه تنها نشاندهنده مقاومت منطقه در برابر چالشها بلکه ظرفیت بالای آن به عنوان یک مقصد گردشگری جهانی است. با تمرکز بر گردشگری پایدار، توسعه انواع مختلف گردشگری، و حفظ ثبات سیاسی، کشورهای خاورمیانه در مسیر تبدیل شدن به قطب گردشگری جهانی هستند.
