مسقط – ۲۷ می ۲۰۲۵، دولت عمان دورهای ویژه از بخشودگی جریمههای اقامتی و ویزایی را برای اتباع خارجی اعلام کرده که از ۱ فوریه تا ۳۱ جولای ۲۰۲۵ برقرار خواهد بود. این تصمیم راهکاری موقت، اما مهم برای ساماندهی وضعیت مهاجران در عمان و تسهیل خروج یا اصلاح اقامت آنها محسوب میشود.
دو گروه مشمول این عفو بزرگ
۱. اتباعی که قصد تمدید اقامت یا انتقال اشتغال دارند
- معافیت کامل از جریمههای مرتبط با ویزای کاری یا کارت اقامت منقضی شده
- مشروط به تأیید اصلاح وضعیت توسط وزارت کار
- کارفرمایان نیز از جریمههای معوقه برای کارتهای ۷ ساله و بدهیهای پیش از ۲۰۱۷ معاف میشوند.
۲. اتباعی که مایل به خروج دائمی از عمان هستند
- شامل دارندگان ویزاهای غیرکاری مانند ویزای بازدید یا ویزای تحت کفالت خانواده
- معاف از تمام جریمههای انقضای اقامت غیرکاری
- نیازمند بلیط هواپیمای تأییدشده به کشور مبدأ
استثنا: افراد دارای سابقه فعالیت مجرمانه مشمول عفو نمیشوند.
در حالیکه بخشودگی برای خروج دارندگان ویزاهای غیرکاری بهوضوح مشخص شده، وضعیت کسانی که دارای مجوز کار منقضیشدهاند ولی قصد خروج دائم دارند همچنان نامشخص است. این ابهام میتواند مانع مراجعه بسیاری از افراد واجد شرایط شود.
بر اساس مصوبه شورای وزیران، ارزش کلی معافیتهای مالی و تسویه بدهیها در این طرح بیش از ۶۰ میلیون ریال عمان برآورد شده است. این اقدام حکایت از عزم جدی دولت برای پاکسازی سوابق مهاجرتی و کاهش بار جمعیت بدون مدرک دارد.
نحوه ثبت درخواست و مراحل عملیاتی
✅ سامانه آنلاین وزارت کار (MoL):
- ثبت درخواست از ۱ فوریه تا ۳۱ جولای ۲۰۲۵
- پاسخ در کمتر از یک هفته
- ارائه بلیط خروج برای متقاضیان ترک دائم، الزامی است.
✅ نقش پلیس سلطنتی عمان (ROP):
- تسهیل خدمات با سیستمهای فنی پیشرفته و احراز هویت الکترونیک
- فراهمسازی شرایط برای کاهش مراجعات حضوری و تسریع روندهای اداری
✅ سفارتخانهها و نهادهای حمایتی:
- تعیین داوطلبان ویژه برای کمک به متقاضیان، خصوصاً افرادی با مشکلات زبانی یا سواد دیجیتال پایین
چکلیست عملیاتی برای متقاضیان
| مرحله | مسئول | نکات کلیدی |
|---|---|---|
| بررسی واجد شرایط بودن | فرد/کارفرما | مشخص کردن نوع درخواست و نداشتن سابقه مجرمانه |
| ثبت آنلاین در سایت وزارت کار | فرد/کارفرما | تکمیل دقیق اطلاعات و بارگذاری مدارک |
| انتظار برای پاسخ | وزارت کار/پلیس سلطنتی | طی حدود ۷ روز، پاسخ دریافت میشود |
| تهیه بلیط (در صورت خروج) | فرد | الزامی برای تکمیل خروج دائم از عمان |
تحلیل پیامدها و چالشها
تأثیر مثبت بر بازار کار:
عفو جاری گامی مهم برای کاهش نیروی کار بدون مدرک، تثبیت بازار، و بهبود برنامهریزی منابع انسانی است.
نقص در حل مسائل ساختاری:
با وجود فواید این عفو، سیستم کفاله همچنان بهعنوان عامل اصلی وضعیتهای نامنظم باقیمانده و بدون اصلاحات ساختاری، نیاز به عفوهای مکرر ادامه خواهد داشت.
تناقض در اجرا:
با وجود اعلام عفو، پلیس عمان همچنان در حال بازداشت مهاجران با اقامت غیرمجاز است. این تناقض میتواند اعتماد عمومی را کاهش دهد.
توصیههای کلیدی
برای افراد:
- درخواست را بلافاصله ثبت کنید؛ زمان تمدید نخواهد شد.
- مدارک کامل آماده باشد؛ بویژه برای ترک عمان، بلیط الزامی است.
- در صورت شک در واجد شرایط بودن، درخواست رسمی برای شفافسازی ارسال شود.
برای کارفرمایان:
- بررسی وضعیت کلیه نیروهای خارجی
- استفاده از فرصت برای تسویه بدهیها و جریمههای انباشته
- پایبندی به قوانین اقامت بعد از پایان دوره عفو
ضربالاجل: ۳۱ جولای ۲۰۲۵
عدم اقدام تا این تاریخ ممکن است منجر به:
- بازگشت جریمههای روزانه تا ۱۰ ریال در روز
- بازداشت و اخراج قانونی
- ثبت محرومیت از خدمات دولتی برای متخلفان
نتیجهگیری
عفو اقامتی ۲۰۲۵ عمان فرصتی کمنظیر برای مهاجران و کارفرمایان است تا بدون جریمه، وضعیت خود را سامان دهند. اما این تنها یک تسکین موقتی است؛ اصلاحات ساختاری در قوانین اقامتی و سیستم کفاله، گام بعدی ضروری برای پایداری بازار کار عمان خواهد بود.
